در ساختمان‌سازی و سیستم‌های ایمنی، یکی از موضوعاتی که همیشه باعث سردرگمی می‌شود، تفاوت میان چراغ اضطراری، چراغ باتری‌دار، چراغ مخصوص راهرو و روشنایی قابل‌حمل است.
گاهی افراد یک چراغ دیواری ثابت را به اشتباه به‌عنوان چراغ قابل حمل استفاده می‌کنند یا چراغ قابل‌حمل را جای چراغ مشاعات نصب می‌کنند، در حالی‌که نادیده گرفتن کاربری چراغ از نظر ایمنی و استاندارد کاملاً نادرست است. در این مقاله، تفاوت چهار گروه روشنایی مجهز به باتری را با مثال‌های واقعی از محصولات رداکس توضیح می‌دهیم تا انتخاب برای مشتریان، نصاب‌ها و مدیران ساختمان به‌طور کامل شفاف باشد.

۱) تعریف چراغ اضطراری (Non-Maintained)

طبق تعریف استاندارد IEC 60598-2-22، چراغ اضطراری از نوع Non-Maintained تنها زمانی روشن می‌شود که برق اصلی قطع شده باشد. در واقع، این چراغ‌ در حالت عادی خاموش است و باتری داخلی آن همیشه در حالت آماده به کار قرار دارد تا زمانی که برق قطع شود و در حالت عادی وظیفه‌ای ندارد. بنابراین استفاده از چراغ اضطراری در جایی مناسب خواهد بود که روشنایی دیگری به عنوان منبع نور اصلی در آن مکان وجود داشته باشد و تنها در زمان بروز مشکل، چراغ اضطراری حداقل نور مورد نیاز برای جلوگیری از بروز خطرات را فراهم می‌کند. مثال‌هایی از این مکان‌ها عبارتند از: راه‌پله‌ها، ورودی‌ها، سالن‌ها و انبارها و بیشتر مکان‌های عمومی. 

با این توصیف، از یک چراغ اضطراری انتظار نمی‌رود که شدت نور یک چراغ معمولی را داشته باشد زیرا قرار است تنها در مواقع اضطراری و به منظور جلوگیری از بروز مشکلات ایمنی حداقل نور لازم را تولید نماید. برای اینکه قطع برق توسط چراغ اضطراری تشخیص داده شود و اینکه باتری داخلی آن در حالت آماده به کار باشد، لازم است همواره به برق شهر متصل باشد تا در صورت بروز خاموشی، عمل نموده و محیط را از تاریکی نجات دهد. به دلیل اتصال دائمی به برق شهر، مصرف انرژی اندک از جمله ویژگی‌های مهم این نوع روشنایی است. برق مصرف شده در چراغ اضطراری تنها برای تغذیه مدارات و آماده به کار نگاه داشتن باتری است. 

در میان محصولات رداکس، مدل‌های فوتوکارینا، فوتودیانا و فوتوسارینا و همچنین مدل فوتوایلیا از دسته چراغ‌های اضطراری هستند.

۲) چراغ باتری‌دار چیست؟ (Maintained)

بر خلاف چراغ‌های اضطراری که تنها در قطع برق فعال می‌شوند، چراغ‌های باتری‌دار مانند یک چراغ عادی با کلید روشن و خاموش کنترل می‌شوند. تنها تفاوت آنها با چراغ‌های معمولی در این است که باتری داخلی  دارند. در واقع، چراغ‌های باتری‌دار وابسته به قطع برق نبوده و هم در زمان وجود برق و هم در زمان خاموشی تنها با فرمان کلید عمل می‌کنند. وقتی برق اصلی وصل باشد، از انرژی آن برای نوردهی استفاده نموده و در زمان قطع برق از باتری داخلی خود استفاده می‌نمایند. از نگاه استاندارد، به این چراغ‌های دو منظوره (Maintained) گفته می‌شود. با وجود چراغ باتری‌دار دیگر نیازی به چراغ معمولی نیست زیرا خود مشابه یک چراغ معمولی نوردهی نموده و در زمان خاموشی نیز به کار خود ادامه می‌دهند. بنابراین تفاوت چراغ باتری‌دار با چراغ اضطراری در دو مورد زیر است:

1- چراغ اضطراری به صورت خودکار در زمان خاموشی فعال می‌شود درحالی‌که چراغ باتری‌دار کلید روشن / خاموش دارد.

2- نور چراغ اضطراری تنها برای جلوگیری از حادثه مناسب است و انتظار نمی‌رود مشابه یک چراغ معمولی محیط را روشن نماید. در مقابل، چراغ باتری‌دار نور مناسبی که بتواند محیط را به صورت استاندارد روشن نماید، تولید می‌کند. (برای اطلاع از شدت نور استاندارد در مناطق مختلف، این مقاله را ببینید.)

در میان محصولات رداکس، دو مدل فوتوشاینا به عنوان چراغ دیواری و فوتولومینا به عنوان چراغ آویزی در این دسته قرار دارند. این دو مدل دارای کلید روشن و خاموش هستند. فضاهای عمومی، اتاق تجهیزات، انبارها، باغ‌ها، ورودی‌ها، سالن پذیرایی، اتاق جلسات و مساجد از کاربردهای فوتوشاینا و تأمین نور یک میز مانند میز تحریر، رایانه، اداری، مهندسی، میز جلسات و یا میز ناهارخوری از مواردی است که می‌‌توان فوتولومینا را بالای آن نصب نمود. 

۳) چراغ راهرو و راه‌پله چیست؟

چراغ‌های مناسب راهرو و راه‌پله نیز در دسته چراغ‌های باتری‌دار (Maintained) قرار می‌گیرند. این چراغ‌ها به صورت اختصاصی برای روشن نمودن راهرو، راه‌پله و به طور کلی مشاعات طراحی شده‌اند. در هر ساختمان مسیرهای رفت و آمد پر تردد عمومی مانند راهروها و راه‌پله، لابی، پارکینگ و .. وجود دارد که لازم است در زمان حضور افراد روشن باشند و در زمان عدم حضور عابران می‌توانند تاریک یا کم نور باشند. از سوی دیگر، به دلیل از کار افتادن آسانسور در زمان خاموشی و همچنین استفاده از خروجی‌های اضطراری در زمان بحران، تأمین نور این مکان‌ها می تواند از اهمیت بسیار زیادی برخوردار باشد. از این رو برای تأمین روشنایی این نواحی معمولاً از چراغ‌های سنسوردار استفاده می‌شود تا ضمن روشن نمودن محیط، از مصرف بی‌رویه انرژی جلوگیری شود. با این حال، چراغ‌های سنسوردار معمولی با قطع برق، عملکرد خود را از دست می‌دهد. برای رفع این مشکل، چراغ‌های راهرو و راه پله رداکس در دو مدل فوتومانیکا و فوتوسِلنا برای تأمین نور این فضاها استفاده‌ طراحی شده‌اند. ویژگی متمایز کننده این دو مدل، داشتن سنسور حرکتی به همراه باتری داخلی و سوییچ بی وقفه و خودکار از حالت برق شهر به حالت باتری در زمان خاموشی است.

۴) روشنایی قابل‌حمل (چراغ سیار) چیست؟

چراغ قابل‌حمل (چراغ دستی) همان‌طور که از نام آن مشخص است برای استفاده قابل حمل طراحی شده است و استفاده‌کننده می‌تواند آن را در کیف، کوله و حتی در داشبورد خودروی خود قرار داده و هرجا نیاز به نوردهی داشته باشد، از آن استفاده نماید. اگرچه تقریباْ همه تلفن‌های همراه امروزی یک چراغ قوه کوچک بر روی خود دارند، ولی در صورت نیاز به نور پرتوان، استفاده از چراغ همراه رداکس مدل فوتوهلیا تجربه بهتری را برای کاربر به همراه خواهد داشت. زیرا قابلیت قرارگیری روی سطوح و شدت نور آن خیلی بهتر از نور چراغ قوه تلفن همراه است. 

سوال مهمی که پرسیده می‌شود این است: اگر چراغ‌ها را در کاربری نادرست استفاده کنیم، چه مشکلی ایجاد می‌شود؟

❗ اگر چراغ‌های دیواری به‌عنوان چراغ سیار استفاده شود:

• محصولات دیواری برای استفاده ثابت طراحی شده اند و در شرایط استفاده قابل حمل آسیب می‌بینند.

• الگوی شارژ باتری‌ بر اساس حالت آماده به کار است که برای مصارف قابل حمل مناسب نیست.

• زاویه پخش نورشان مخصوص نصب ثابت است

• شارژ و ورودی تغذیه آن‌ها ثابت بوده و باید همواره به برق متصل بمانند.

❗ و اگر چراغ قابل حمل به عنوان چراغ دیواری استفاده شود؛

• به دلیل نداشتن قطع کننده شارژ، باتری همواره در حالت متصل به شارژر باقی می‌ماند که این موضوع موجب آسیب و تخریب باتری می‌شود.

• در زمان خاموشی به صورت خودکار روشن نمی‌شود.

• زاویه نوردهی مناسبی برای استفاده به صورت ثابت ندارد.